Archive for the Równość społeczna Category

PODSTAWOWE WĄTKI W TEORIACH

Trzecim wreszcie — obok poglądów Arysto­telesa i Platona — wątkiem filozofii starożyt­nej, który wywarł wpływ na rozwój pojęcia równości, była myśl stoicka. Stoicy uważali, że wszyscy ludzie są równi wobec natury i wobec prawa, jako posiadający rozum, właściwy tylko i wyłącznie człowiekowi. Nie kwapili się co prawda do wyciągania wniosków praktycz­nych z tej idei. Owo […]

NASTĘPNE STADIUM ROZWOJU

Następne stadium w rozwoju pojęcia rów­ności, .społecznej wiąże się z myślą chrześcijań­ską.  W dziejach tej myśli odróżnić można dwa etapy, z których pierwszy był podstawą egali­tarnych żądań ruchów plebejskich. Etapy te wiążą się z przechodzeniem chrześcijaństwa z pozycji religii prześladowanej na pozycje re- ligii panującejj Ojcowie Kościoła — pierwsi chrześcijańscy filozofowie, przejąwszy od sto­ików wiarę […]

WSPÓLNA WŁASNOŚĆ

„Zająwszy bowiem naprzód wspólną własność, przywłaszczają ją sobie na podstawie wcześniejszego zajęcia”. Jan Chryzostom wy­powiadał się w podobnym duchu: „Nic więcej ani nic cenniejszego nie zostało dane bogaczo­wi, nic mniej ani nic gorszego biednemu, wszy­stkich powołał (Bóg) jednakowo i po równo wszystkim dał zarówno rzeczy doczesne, jak i duchowe. Skąd zatem pochodzi tak wielka nie­równość w życiu? […]

WYŻSZOŚĆ WŁASNOŚCI WSPÓLNEJ

Jednakże pogląd o wyższości własności wspól­nej nad własnością prywatną i o równości ludzi nie szedł u myślicieli chrześcijańskich w parze z przeświadczeniem, że należy przepro­wadzić jakąś zasadniczą reorganizację społe­czeństwa. Religia chrześcijańska nawoływała przede wszystkim do odnowy moralnej społe­czeństwa, a najbardziej radykalni spośród twórców systemu filozoficznego we wczesnym chrześcijaństwie postulowali dobrowolne wy­rzekanie się majątków przez bogaczy. […]

RÓWNOŚĆ CHRZEŚCIJAŃSKA

Tak więc równość chrześcijańska staje się równością za­sadniczo nie z tego świata, a Tomasz z Akwinu wręcz stwierdza, że równości na ziemi nie ma i być nie może. Czy to znaczy jednak, że idea równości „nie z tego świata” nie odegrała żadnej roli w historycznym rozwoju pojęcia? Byłby to _ wniosek niesłuszny, ponieważ „chrześcijaństwo jest […]

UTRWALENIE POGLĄDU

Utrwaleniu takiego po­glądu służyła polityka społeczna Kościoła, któ­ry— jak pisze Plamenatz — „chociaż […] akce­ptował dziedziczne nierówności w społeczeń­stwie i zdawała się dominować w nim, a na­wet świadomie była wytwarzana filozofia u- sprawiedliwiająca te nierówności, to jednak nigdy nie przystosował własnej hierarchii do tych nierówności ani zupełnie nie zapomniał, że jego misją było służyć Bogu, […]

WBUDOWANE W FILOZOFIĘ

Chociaż nie należy zapominać, że jednocześnie w jego filozofię wbudowane były potężne me­chanizmy zapobiegające zainteresowaniu wier­nych sprawami tego świata, a więc i podważa­niu słuszności istniejącego porządku społeczne­go. Rola Kościoła jednakże nie była tak jedno­lita, abyśmy mieli mu przyznawać jedynie utwierdzanie porządku klasowego w społeczeń­stwie, szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę najstarsze tradycje Kościoła.Udział następnej epoki — […]

DĄŻENIE DO WOLNOŚCI

Dążenie do wolności i szczęścia przestało być przywilejem najbogatszych:  „arystokratyczne                pojmowanie wolności i szczęścia, połączone z dogmatem, że każdy człowiek ma prawo ułożyć sobie życie, jak mu się podoba, prowadziło stopniowo, lecz niezawodnie do nowoczesnej koncepcji równości szans”.Należałoby tutaj dodać, że ukształtowane w dobie renesansu pojęcie równości szans z pewnością nie było popularne we wszystkich klasach […]